Γίλγαμος - Μέρος 2γ: Ταξίδι στην Σουμερία - Κατακλυσμός

Χρόνος: 2.698 π.Χ. (περίπου 5700 έτη πριν το παρόν)

Τόπος: Ωρύγεια (Uruk), Σουμερία, Νότια Μεσοποταμία (σημερινό Νότιο Ιράκ)

Το καραβάνι, μετά την συνάντηση με τους Σημίτες νομάδες της ερήμου, ξεκίνησε πάλι.
Αφού βγήκε από την έρημο, συνέχισε νότια με κατεύθυνση προς την Ερύθεια (Eridu), την πρώτη Σουμεριακή πόλη που θα στάθμευαν στο μακρύ τους ταξίδι.

Ο ιερέας της Κυλλάβειας, καθισμένος αναπαυτικά στην άμαξά του, συνέχιζε να παρατηρεί την διαδρομή.
Κινούνταν παράλληλα σε ένα κανάλι του Ευφράτη που, πριν τον Κατακλυσμό, πριν 200 χρόνια, περνούσε από την πόλη.
Τώρα είχε μπαζωθεί από τις προσχώσεις. Ο Κατακλυσμός είχε μεταφέρει απίστευτες ποσότητες λάσπης από τις πηγές του Ευφράτη ποταμού, στα όρη της Αρμενίας. Η πρόσχωση του καναλιού αυτού οδήγησε στην παρακμή της Ερύθειας, επ'ωφελεία της Ωρύγειας.

Για έναν αιώνα πριν τον Κατακλυσμό (3000 - 2900 π.Χ) η Σουμερία γνώρισε εποχή της μεγάλης ξηρασίας. Τότε η στάθμη του ύδατος στον ποταμό Ευφράτη είχε πέσει υπερβολικά, τα κανάλια στέρεψαν, οι αγροί ξεράθηκαν, οι καλλιέργειες αφανίστηκαν και οι άνθρωποι πέθαιναν μαζικά.

Ο ποταμός Ευφράτης και τα κανάλια του
διέσχιζαν πόλεις και αγρούς της Σουμερίας.

Όλα αυτά ήταν καταγεγραμμένα στις ιερές πινακίδες και ο ιερέας της Κυλλάβειας τις είχε διαβάσει όλες. Δεν ήταν άδικο που θεωρούταν ο πιο μορφωμένος άνθρωπος της Οικουμένης.

Βέβαια, όλα αυτά ήταν προειδοποιήσεις των Θεών στους ανθρώπους ώστε να μην διαμαρτύρονται κατά των αρχόντων τους. Αυτοί όμως δεν πήραν το θεϊκό μήνυμα. Συνέχισαν να διαμαρτύρονται και να εξεγείρονται. Οπότε, τελικά, οι Θεοί έστειλαν τον Κατακλυσμό (2.900 π.Χ).

Ω, ο Κατακλυσμός! Πόσες χιλιάδες φορές δεν είχε διηγηθεί την ιστορία του στο Λευκό Ναό του θεού Άνου (An) στην Ωρύγεια (Uruk) !!!! Πάντα το ακροατήριό του ήταν πολυπληθέστατο. Ακόμη και έμποροι από άλλες πόλεις έρχονταν να τον ακούσουν!

Πολλοί έλεγαν διάφορες λανθασμένες παραλλαγές. Αλλά, αυτός, έλεγε την ιστορία όπως ακριβώς την περιέγραφαν οι ιερές πινακίδες.

Πως ξεκίνησαν όλα? Ο ιερέας έφερε άλλη μια φορά την μεγάλη ιστορία στο μυαλό του.

Ένυλλος (Enlil)

ο Θεός της πόλης

Νιππύρειας (Nippur)

"Εξεγέρσεις, διαμαρτυρίες, γογγυσμοί, βλασφημίες των απλών ανθρώπων κατά θεών, ηγεμόνων και ιερατείων είχαν εκνευρίσει σε αφάνταστο βαθμό τους Θεούς. Οι Θεοί ήθελαν την ησυχία τους. Όλη αυτή η οχλαγωγία που ακουγόταν, από κάτω, τους ενοχλούσε αφάνταστα.

Οπότε, κάποια στιγμή, ο Ένυλλος (Enlil) (ο Ζεύς της Ολυμπιακής Θρησκείας) συγκάλεσε θεϊκό συμβούλιο.

- Δεν αντέχονται, πια, αυτοί οι άνθρωποι, είπε. Η οχλαγωγία τους δεν υποφέρεται. Δεν μ' αφήνουν πια ούτε να κοιμηθώ.
- Ούτε εγώ, συμπλήρωσε η Νινύλλεια (Ninlil) (η Ήρα της Ολυμπιακής Θρησκείας), η σύζυγός του, προκειμένου να  υποστηρίξει τον άντρα της.
- Είμαι έξαλλος μαζί τους, ούρλιαξε ο Νέργαλος (Nergal) (ο Άρης της Ολυμπιακής Θρησκείας). Ούτε το πρωινό ρόφημα δεν με αφήνουν να πιώ από την φασαρία τους.

Ο Ένυλλος (Enlil) βλέποντας την οργή όλων των Θεών έλαβε την μεγάλη απόφαση.
- Αυτοί, από προειδοποιήσεις, δεν καταλαβαίνουν. Λέω να τους στείλουμε τον Κατακλυσμό να τους ξεπαστρέψουμε.
- Ναι, να πεθάνουν όλοι! είπαν με ένα στόμα, η Ινάννεια (Inanna) (η Αφροδίτη της Ολυμπιακής Θρησκείας) και η Νινοχαρσάγεια (Ninhursag) (η Δήμητρα της Ολυμπιακής Θρησκείας).
- Να μην μείνει ρουθούνι από δαύτους, ούρλιαξε ο Νίνυρδος (Ninurta) (ο Κρόνος της Ολυμπιακής Θρησκείας).

Μόνον δύο διαφοροποιήθηκαν από το γενικό κλίμα:
- Ο Έγκις (Enki) (ο Ποσειδών της Ολυμπιακής Θρησκείας)
- Ο Άνος (An) (ο Ουρανός της Ολυμπιακής Θρησκείας)

Ο Άνος (An) έμεινε ουδέτερος ενώ ο σοφός Έγκις (Enki) ήταν ο μόνος που είχε αντιρρήσεις αλλά δεν τόλμησε να τα βάλει με το σύνολο των εξοργισμένων Θεών.

Η απόφαση είχε πλέον παρθεί. Αμέσως ο Ένυλλος (Enlil) κάλεσε τον θεό Ίσκυρο (Ishkur) (τον Αίολο της Ολυμπιακής Θρησκείας) να εξαπολύσει τους ανέμους του, να συγκεντρώσει τα σύννεφα ώστε να αρχίσει η μεγάλη βροχή. Ταυτόχρονα, διέταξε το ιερό του πτηνό, τον Άνδο (Anzu), τον λεοντόμορφο αετό του, να σχίσει με τα νύχια του τον ουρανό ώστε να βγουν από τις σχισμές οι φοβερές αστραπές του.
Γρήγορα η Οικουμένη μετατράπηκε σε κόλαση.

Ο Ευφράτης, ο Τίγρις και οι άλλοι ποταμοί άρχισαν να κατεβάζουν τόνους ύδατος αλλά και λάσπης από τα όρη των πηγών τους. Βαθμιαία υπερχείλισαν συμπαρασύροντας όλα τα αρδευτικά και διακαναλικά έργα των πόλεων της Σουμερίας. Γέφυρες, φράγματα όλα καταστράφηκαν.

Το ορμητικό νερό εισόρμησε στις πόλεις παρασύροντας τα πάντα.
Οικίες πλημμύρισαν, άνθρωποι και ζώα πνίγηκαν και η λάσπη τα σκέπασε όλα.

Επτά μέρες και επτά νύκτες, έβρεχε και φυσούσε ασταμάτητα
Τελικά, όταν όλα είχαν καταστραφεί ο μεγάλος Κατακλυσμός τερματίστηκε.

Ινάννεια (Inanna)
η Θεά της πόλης
Ωρύγειας (Uruk)

Ο Ένυλλος (Enlil), ο Νέργαλος (Nergal) και ο Νίνυρδος (Ninurta) έτριψαν τα χέρια τους ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα που επέφερε η δύναμή τους.

Όμως οι θεές, με προεξάρχουσες την η Ινάννεια (Inanna) και την Νινοχαρσάγεια (Ninhursag), όταν είδαν τα πτώματα των χιλιάδων ανθρώπων και των ζώων που επέπλεαν στα φουσκωμένα νερά της πλημμύρας, συγκινήθηκαν.

Πρώτη η Ινάννεια (Inanna) ξεκίνησε την αντίδραση.
- Πω, πω τι ήταν αυτό που έγινε, άρχισε να λέει.Πως δέχτηκα να καταστρέψω τους ανθρώπους που με λατρεύανε.


Στην συνέχεια όλες οι θεές ξέσπασαν σε λυγμούς και κλάμματα για την μεγάλη καταστροφή.

Άνος (An)
ο Θεός της πόλης 
Ωρύγειας (Uruk)

Τότε παρενέβη και ο Άνος (An) που άφησε την ουδέτερη στάση του και επιτέθηκε φραστικά στον κυρίαρχο θεό και γιό του, τον Ένυλλο (Enlil).
- Καλά, Ένυλλε, του είπε. Πως πήρες τέτοια απόφαση να καταστρέψεις τους ανθρώπους? Τώρα ποιοί θα δουλεύουν για μας?
- Στην καταστροφή όλοι συμφωνήσαμε, απάντησε κοφτά ο Ένυλλος (Enlil). Όσο για το ποιοί θα δουλεύουν φαντάζομαι ότι όλοι το ξέρουν. Θα δουλεύουν αυτοί που δούλευαν και πριν φτιάξουμε τους ανθρώπους. Οι μικρότεροι θεοί, οι Ώγυγες.

Όταν οι Ώγυγες (Igigi) [ήταν ο λαός που κατασκεύασε τον αρδευτικό διακαναλικό σύστημα στο Δέλτα του Ευφράτη και οι μεταγενέστεροι Σουμέριοι τους θεοποίησαν] πληροφορήθηκαν την απόφαση του Ένυλλου (Enlil), να ξαναδουλέψουν, ξεσηκώθηκαν.
- Εμείς δεν ξαναδουλεύουμε, άρχισαν να φωνάζουν. Γι αυτό είχαμε φτιάξει τους ανθρώπους. Δεν θα πληρώσουμε εμείς, τώρα, τα σπασμένα. Να πληρώσουν αυτοί που φταίνε.

Και ενώ οι Θεοί βρισκόταν σε αμηχανία και φιλονικούσαν μεταξύ τους, ξαφνικά, κάποιος παρατήρησε ότι στην πεδιάδα κάτι κινούνταν.

Κοίταξαν καλύτερα και είδαν στην κορυφή ενός όρους,  σε ένα μικρό πλοιάριο,  μια οικογένεια ανθρώπων.
Έξαλλος, ο Ένυλλος (Enlil) στράφηκε στους υπόλοιπους Θεούς με άγριο βλέμμα.
- Ποιός από σας ήταν αυτός που έσωσε αυτήν την οικογένεια?
- Ποιός άλλος? Αυτός ο Έγκις (Enki) που από ανέκαθεν αντιδρά στις αποφάσεις της Θεϊκής Ολομέλειας, φώναξε εξοργισμένος ο Νίνυρδος (Ninurta).

Έγκις (Enki)
ο Θεός της πόλης

Ερύθειας (Eridu)

Τότε ο σοφός Έγκις (Enki) βγήκε μπροστά και μίλησε ανοικτά σε όλους.
- Ήξερα ότι η απόφασή σας ήταν λάθος. Είστε άμυαλοι, παρορμητικοί και κάνετε λάθη. Ήσασταν εξοργισμένοι και δεν καταλαβαίνατε το συμφέρον μας. Οι άνθρωποι πρέπει να υπάρχουν για να δουλεύουν για μας.

Και, βλέποντας τους άλλους να τον κοιτούν παγωμένοι, συνέχισε.
- Γνωρίζοντας, λοιπόν, ότι αργά ή γρήγορα θα συνερχόσασταν από την πλάνη σας και θα καταλαβαίνατε το λάθος σας, αποφάσισα να παραβώ την κοινή απόφαση, να πάω στην Συροππάγεια  (Shuruppak) και να ειδοποιήσω με όνειρο τον ευσεβή, νεαρό βασιλέα της Ωτονάπιστο (Utnapishtim, Atrahasis, Ζiusudra, Xisuthros, Ξίσουθρο) να φτιάξει μια κιβωτό, να βάλει μέσα την οικογένειά του, τους υπηρέτες του και όλους τους φίλους του, καθώς και ζώα και φυτά ώστε να συνεχιστεί η ζωή στην Οικουμένη.

Ωτονάπιστος (Utnapishtim)
(Σύγχρονη αναπαράσταση)

Ο Ένυλλος (Enlil), αν και εξοργισμένος με τον Έγκιδα (Enki) που για μια ακόμη φορά αμφισβήτησε την εξουσία του και παρέβη τις διαταγές του, βλέποντας και την μεταλλαγή των περισσότερων Θεών, αποδέχθηκε το ορθό της ενέργειας και κατέβηκε στην κιβωτό για να ευλογήσει την διασωθείσα οικογένεια.

Εκεί, βλέποντας τον Ωτονάπιστο (Utnapishtim) να του προσφέρει θυσία, ως πρώτη πράξη μετά την σωτηρία του (όπως του είχε διαμηνύσει ο προνοητικός Έγκις (Enki) στο όνειρό του), συγκινήθηκε, για πρώτη φορά, τόσο πολύ που αποφάσισε να του χαρίσει "αθανασία και αιώνια νεότητα" και σε αυτόν και στην σύζυγό του. Τους πήρε μάλιστα από την Σουμερία και τους εγκατέστησε στην νήσο Τύλο (Dilmun) (κοντά στο σημερινό Κατάρ) όπου θα ζούσαν την υπόλοιπη ζωή τους ονειρικά."

- Φτάνουμε στην Ερύθεια !!!
- Ναι, κοιτάξτε, φαίνεται!!!


Οι κραυγές των ανθρώπων του καραβανιού συνέφεραν τον ιερέα της Κυλλάβειας από την ονειροπόλησή του.

Κοίταξε, μακριά στο νότο, και είδε να προβάλλουν τα τείχη της όμορφης Ερύθειας (Eridu), της πρώτης πόλης που δημιουργήθηκε στον Κόσμο.

Σε αυτόν τον πολύ μεταγενέστερο χάρτη
 (μια χιλιετία μετά)
φαίνεται ότι όλες οι Σουμεριακές πόλεις ήταν κτισμένες
στις όχθες παραποτάμων και καναλιών
του ποταμού Ευφράτη (και όχι του Τίγρητα).
Ο Τίγρις σταματούσε πολύ βορειότερα
καθώς η θάλασσα, τότε, σχημάτιζε μικρό κόλπο
μπροστά στην κοίτη του που έφθανε
στο ύψος της Nippur!!!

Συνεχίζεται...

Γίλγαμος - Μέρος 2β: Ταξίδι στη Σουμερία

Χρόνος: 2.698 π.Χ. (περίπου 5700 έτη πριν το παρόν)

Τόπος: Ωρύγεια (Uruk), Σουμερία, Νότια Μεσοποταμία (σημερινό Νότιο Ιράκ)

Το καραβάνι ξεκίνησε αργά.
Βγήκε από της νότια πύλη της επτάπυλης Ωρύγειας και κατευθύνθηκε νότια.
Αφού διήνυσε μερικά χιλιόμετρα βρέθηκε στην αρχή της ερήμου. Εκεί σταμάτησε.

Ήταν το σημείο συνάντησης με τους Σημίτες Martu νομάδες της γειτονικής όασης που δεν άργησαν να καταφθάσουν πάνω στις καμήλες τους. Αφού ανταλλάχθηκαν οι καθιερωμένοι χαιρετισμοί άρχισαν οι εμπορικές ανταλλαγές προϊόντων.
Ο ιερέας της Κυλλάβειας είχε ξαναβγεί πολλές φορές από τα τείχη της πόλης του αλλά ήταν η πρώτη φορά που βρισκόταν στην έρημο. Την είχε δει μόνον από μακριά. Δεν προχώρησε ποτέ μέσα σ'αυτήν. Ένοιωθε βαθιά περιφρόνηση τόσο γι' αυτήν όσο και για τους νομάδες κατοίκους της. Ήταν τόσο αγροίκοι και άξεστοι συγκριτικά με τους πολιτισμένους Σουμέριους!

Όμως, τώρα, για πρώτη φορά τους είδε διαφορετικά. Κάποια οικογένεια από αυτούς τους Σημίτες νομάδες είχε αναλάβει να μεγαλώσει τον γιό του, σε κάποια όαση κάπου στην έρημο. Τους κοίταζε από την άμαξά του καθώς έκαναν τις συναλλαγές με τους εμπόρους του καραβανιού και για πρώτη φορά δεν ένοιωσε αντιπάθεια. Άνθρωποι ήταν κι αυτοί όπως και οι Σουμέριοι.

Σε κάποια στιγμή ακούστηκε η λέξη "Kemet". Ήταν το όνομα μιας ανύπαρκτης χώρας (σημ. Αίγυπτος) στα δυτικά που την διέρρε ένας επίσης ανύπαρκτος ποταμός (σημ. Νείλος).
O ιερέας της Κυλλάβειας αναρρίγησε. Η λέξη αυτή ήταν απαγορευμένη σε ολόκληρη την Σουμερία.
Ο νομάδας, που την ανέφερε, εννοούσε ότι πουλούσε κάποιο προϊόν που προερχόταν από αυτήν. Όμως, αυτό ήταν απόλυτα ψευδές.

--------
Όλοι οι Σουμέριοι ήξεραν ότι η Οικουμένη (Εδέμ) αποτελούταν μόνον από δύο μέρη.
Την Kiengir (δηλ. Σουμερία) και το Elam (δηλ. Ελυμαΐδα).

Στον χάρτη αυτόν
- η Σουμερία (Sumer) σημειώνεται με ανοικτό καφέ
και η Ελυμαΐδα (Elam) με σκούρο καφέ.
Βορειότερα από αυτές
όλη χώρα δηλώνεται ως Subar, μέχρι το όρος Αραράτ (Aratta)
και τίποτα άλλο από τα αναγραφόμενα δεν ήταν γνωστό
στην εποχή που αναφερόμαστε (2700 π.Χ)

Αυτή διαρρεόταν από τέσσερεις ποταμούς:
- Buranun (δηλ. Ευφράτης),
- Idigna (δηλ. Τίγρις),
- Gihon (Γεών, Χοάσπης, σημ. Karkheh),
- Pishon (Φισών, Πασίτιγρις, σημ. Karun).

Περιφερειακά της Οικουμένης ζούσαν οι "βάρβαροι".
- Στα ανατολικά της Οικουμένης ήταν η οροσειρά Zi-kur (δηλ. Ζάγρος, Zagros).
- Στα δυτικά της Οικουμένης ήταν η έρημος Martu (σημ. Συρία) που τέλειωνε στην "Άνω Θάλασσα του Δύοντος Ηλίου" (Upper Sea of  Setting Sun, σημ. Μεσόγειος Θάλασσα).
- Στα νότια της Οικουμένης ήταν η "Κάτω Θάλασσα του Ανατέλλοντος Ηλίου" (Lower Sea of  Rising Sun, σημ. Περσικός Κόλπος).
- Στα βόρεια της Οικουμένης ήταν η λοφώδης χώρα Subar (Συβαρτία, σημ. Βόρεια Μεσοποταμία) και μετά από αυτήν η ορεινή χώρα Aratta (Αραράτ, σημ. Αρμενία), (η χώρα των λευκών Αρείων).

Αυτή ήταν όλη η Γη που οι Θεοί είχαν παραδώσει στους ανθρώπους για να κατοικήσουν.

Στον χάρτη αυτόν φαίνονται οι χώρες και οι λαοί
που οι Σουμέριοι γνώριζαν την 3η χιλιετηρίδα π.Χ.
Ως "Martu",
χαρακτηριζόταν όχι μόνον οι Σημίτες Αμορραίοι της ερήμου
αλλά και όλες οι χώρες της Δύσης, ακόμα και αυτή η ίδια η Δύση.

---------
Αν ο νομάς, αυτός, είχε προφέρει την λέξη αυτή μέσα στην πόλη της Ωρύγειας, θα είχε διατάξει αμέσως την θανάτωσή του. Εκατοντάδες νομάδες της ερήμου είχαν εκτελεστεί, στις Σουμεριακές πόλεις, κατά καιρούς, με την κατηγορία αυτή.

Το να ισχυρίζεται κάποιος ότι υπάρχει και άλλη πολιτισμένη χώρα, εκτός από την Σουμερία, πέραν της απάτης, σήμαινε ύβρη σε βάρος των Θεών. Οι Θεοί είχαν δώσει καλλιεργήσιμη χώρα, διαρρεόμενη από ποταμούς, μόνον στους Σουμέριους και σε κανέναν άλλον. Αυτοί ήταν ο "εκλεκτός λαός" τους. Όλοι οι γύρω βάρβαροι λαοί ήταν προορισμένοι, απλά, να είναι δούλοι τους ή να τους παρέχουν εμπορικές υπηρεσίες.

Πολλοί θεωρούσαν υπερβολική την θανάτωση των εμπόρων νομάδων που ανέφεραν ως υπαρκτή την χώρα Kemet. Αλλά ο ιερέας της Κυλλάβειας ήταν ανένδοτος.
Η φήμη της ύπαρξης μιας "δεύτερης εύφορης χώρας" θα κλόνιζε την πίστη των Σουμέριων στην θρησκεία.
Αυτό, όχι μόνον θα κατέστρεφε την συνοχή των Σουμεριακών κρατών αλλά, το κυριότερο, θα προκαλούσε την οργή των Θεών. Και οι Θεοί διέθεταν ένα καταλυτικό όπλο! Τον Κατακλυσμό. Τον είχαν εξαπολύσει πριν δύο αιώνες και είχαν αφανίσει το Ανθρώπινο Είδος. Δεν έπρεπε, λοιπόν, οι άνθρωποι να τους δώσουν την αφορμή να τον ξαναχρησιμοποιήσουν.

------
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η αιτία που οι Σουμέριοι ονόμαζαν τον Περσικό Κόλπο "Θάλασσα του Ανατέλλοντος Ηλίου" (ενώ σήμερα είναι στα νότια) ήταν γιατί ο Περσικός Κόλπος την εποχή εκείνη, σχημάτιζε έναν νέο μικρότερο κόλπο που έμπαινε βαθιά μέσα στην ξηρά μέχρι να συναντήσει την κοίτη του ποταμού Τίγρητα. Δυτικά του κόλπου αυτού ήταν η Σουμερία που αποτελούσε ουσιαστικά "Δέλτα του Ευφράτη" και ανατολικά η Ελυμαΐδα (Elam). Οπότε οι Σουμεριακές πόλεις έβλεπαν τον Ήλιο να ανατέλλει από την θάλασσα.

Συνεχίζεται...

Γίλγαμος - Μέρος 2α: Ταξίδι στην Σουμερία

Χρόνος: 1698 π.Χ. (περίπου 5700 έτη πριν το παρόν)

Τόπος: Ωρύγεια (Uruk), Σουμερία, Νότια Μεσοποταμία (σημερινό Νότιο Ιράκ)

Μεγάλη μέρα για την Ωρύγεια .
Το μεγάλο καραβάνι ετοιμάζεται να ξεκινήσει το μεγάλο ταξίδι για την Κίσεια (Kish).
Αν και η απόστασή τους είναι περί τα 200 km και ένας δρομέας την διέτρεχε, τρέχοντας, σε τέσσερις ημέρες, τα καραβάνια, λόγω των καθυστερήσεων και των διανυκτερεύσεων στις διάφορες πόλεις, χρειάζονταν τουλάχιστον δύο εβδομάδες.
Πολλές δεκάδες άμαξες έχουν παραταχθεί στην κεντρική αγορά της πόλης.Πολλές εκατοντάδες κάτοικοι περιτριγυρίζουν τις άμαξες. Άλλοι ανταλλάσσουν διάφορα αγαθά, άλλοι αποχαιρετούν αυτούς που θα ταξιδεύσουν. Άλλοι, απλώς, ξοδεύουν άσκοπα τον χρόνο τους.

Τόσο η άφιξη όσο και η αναχώρηση των καραβανιών στις Σουμεριακές πόλεις ήταν εξαιρετικό γεγονός, εφάμιλλο με τις μεγάλες εορτές που οργάνωνε η κάθε πόλη. Ήταν, ουσιαστικά, ο μόνος τρόπος να παίρνουν οι κάτοικοι πληροφορίες για άλλες πόλεις, άλλους τόπους εκτός από τον δικό τους και να δουν ανθρώπους άλλων φυλών. Το καραβάνι συνόδευε πάντοτε φρουρά στρατιωτών της πόλης καθώς οι επιθέσεις ληστών ήταν αρκετά διαδεδομένες, καθώς και οι φιλονικίες μεταξύ των ταξιδιωτών

Σε μία από τις άμαξες έχει επιβιβαστεί ήδη ο ιερέας της Κυλλάβειας.
Σε αρκετές άλλες άμαξες επιβιβάστηκαν οι σωματοφύλακές του.
Ήταν η πρώτη φορά που ο ιερέας της Κυλλάβειας θα ταξίδευε εκτός της Ωρύγειας . Οι κάτοικοι των Σουμεριακών πόλεων ταξίδευαν  σε σπάνιες περιπτώσεις. Μόνον οι έμποροι είχαν αυτό το προνόμιο. Οι άλλοι περιοριζόταν να μαθαίνουν τα νέα για τον "έξω κόσμο" μόνον από τις διηγήσεις των εμπόρων των καραβανιών.

Ενώ γινόταν πλέον οι τελευταίες διαδικασίες για την αναχώρηση ο ιερέας παρατήρησε, με αγανάκτηση, ότι τις περισσότερες άμαξες τις έσυραν ημίονοι (= μουλάρια).
Είχε αντιταχθεί πολύ, και αυτός και όλα τα ιερατεία των Σουμεριακών πόλεων, στην χρησιμοποίηση ημιόνων στις άμαξες. Κανονικά, έπρεπε να χρησιμοποιούνται μόνον όνοι ( = γάιδαροι).
Δεν ήταν αντίθετος στις καινοτομίες αλλά αυτή η πράξη προσέβαλε τους Θεούς. Γιατί οι ημίονοι ήταν μίξη όνων και ίππων. Και οι ίπποι, όπως ήταν γνωστό σε όλους τους Σουμέριους, χρησιμοποιούνται μόνον από τους Θεούς. Γι' αυτό και είναι άγριοι.Αν ήθελαν οι Θεοί να τους χρησιμοποιούν και οι άνθρωποι θα τους έκαναν ήμερους, όπως τους όνους.

Αναπαράσταση Σουμεριακού άρματος-άμαξας.
Χαρακτηριστικό των Σουμεριακών αρμάτων
ήταν ότι οι τροχοί τους δεν ήταν με ακτίνες αλλά συμπαγείς δίσκοι,
οπότε ήταν πολύ αργοκίνητοι.

Ωστόσο, οι έμποροι, παρά τις ιερατικές αντιδράσεις, προτιμούσαν όλο και περισσότερο τους ημιόνους που αγόραζαν από τους κατοίκους της οροσειράς του Ζάγρου επειδή ήταν ανθεκτικότεροι. Εκεί, στο όρος, αφηνόταν θηλυκοί όνοι σε περιοχές που ζούσαν αγέλες αγρίων ίππων και εκεί γινόταν η ιερόσυλη μίξη. Μετά πήγαιναν οι έμποροι των καραβανιών και αγόραζαν τους μικρούς ημιόνους.
Τώρα τελευταία, μάλιστα πύκνωναν οι περιπτώσεις μερικών νεαρών κατοίκων της Ωρύγειας  που έφερναν κρυφά στην πόλη εξημερωμένους ίππους. Σε αυτούς όταν συλλαμβάνονταν δεν υπήρχε έλεος. Μεταφέρονταν δεμένοι χειροπόδαρα στον ναό, μαστιγώνονταν σε  κοινή θέα και μετά θανατώνονταν.

Η θάλασσα την 4η / 3η χιλιετία π.Χ. έφθανε μέχρι την Ur και την Eridu.
(Δεν  φαίνεται σε αυτόν τον χάρτη)
(Επίσης η Βαβυλώνα δεν είχε ιδρυθεί ακόμα)
Φαίνονται καθαρά όμως:
- η οροσειρά Ζάγρος (στα ανατολικά της Σουμερίας)
- και η Συριακή έρημος (στα δυτικά της).

Γίλγαμος - Μέρος 1ε: Γέννηση

Χρόνος: 1698 π.Χ. (περίπου 5700 έτη πριν το παρόν)

Τόπος: Ωρύγεια (Uruk), Σουμερία, Νότια Μεσοποταμία (σημερινό Νότιο Ιράκ)

Σουμεριακός σφραγιδόλιθος
με τον οποίο οι Σουμέριοι βασιλείς εφοδίαζαν τους
βασιλικούς αντιπροσώπους τους
ώστε να γίνονται αποδεκτοί
σε μακρινές επαρχίες.

Μετά από δύο εβδομάδες από το περιστατικό της γέννησης, κατέφθασε στην Ωρύγεια ο νέος Κίσειος διοικητής, συνοδευόμενος από μια πολυπληθή φρουρά. Αμέσως, μετέβη στο διοικητήριο όπου έδειξε τις σφραγίδες του βασιλέα της Κίσειας, και αυτοκράτορα (lugal) της Οικουμένης, Εμμεβράγαζου (Enmebaragesi) που αποδείκνυαν την ταυτότητά του και την αποστολή του.

Ο προηγούμενος διοικητής (αρμοστής, ή φρούραρχος) διαισθανόμενος τι πρόκειται να επακολουθήσει δραπέτευσε με μερικούς έμπιστους σωματοφύλακές του στην Συριακή έρημο, έξω από την πόλη, ελπίζοντας να βρει καταφύγιο σε νομαδικές Σημιτικές φυλές.
Αλλά, ο απαρέγκλιτος κοινωνικός νόμος "Δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται" βρήκε για ακόμη μία φορά την δικαίωσή του. Οι ίδιοι οι σωματοφύλακές του τον πρόδωσαν και τον παρέδωσαν στον αντικαταστάστη του. Ο νέος διοικητής, αμέσως, διέταξε την εκτέλεσή του. Η εντολή του Κίσειου βασιλέα ήταν σαφής. Απέτυχε να βρει και να σκοτώσει "το βρέφος με τα γαλάζια μάτια". Άρα, η ποινή που του έπρεπε ήταν ο θάνατος.

Η επόμενη κίνηση του νέου διοικητή ήταν να επισκεφτεί το βασιλικό ανάκτορο. Χωρίς χρονοτριβές ανακοίνωσε στον Δάμαση, τον βασιλέα της Ωρύγειας την διαταγή του βασιλέα της Κίσειας.
Ο θεωρούμενος ως ύποπτος για την πατρότητα του βρέφους, ιερέας της Κυλλάβειας (Kullaba), έπρεπε να επισκεφτεί σε τρεις το πολύ εβδομάδες την Κίσεια.

Σουμεριακό
(και γενικότερα Μεσοποταμιακό)
ανάκτορο.

Την επόμενη ημέρα, ο ιερέας της Κυλλάβειας επισκέφτηκε το βασιλικό ανάκτορο.
Αφού ανταλλάχθηκαν  οι τελετουργικοί χαιρετισμοί ο βασιλέας Δάμασις (Dumuzid) μίλησε πρώτος.
- Ιερέα της Κυλλάβειας, πληροφορήθηκες νομίζω τον λόγο που σε κάλεσα. Ο βασιλέα της Κίσειας και αυτοκράτορας (lugal) της Οικουμένης, Εμμεβράγαζος (Enmebaragesi) σε καλεί να τον επισκεφθείς σε δύο εβδομάδες στην Κίσεια. Σε θεωρεί ύποπτο πατρότητας τέκνου με γαλάζια μάτια.
- Το γνωρίζω, βασιλέα της Ωρύγειας, είπε με σταθερή φωνή ο ιερέας, και είναι ψέμα.
Ο βασιλέας κατέβηκε από τον θρόνο του, έπιασε από τον μπράτσο τον ιερέα και τον οδήγησε στο δώμα του ανακτόρου. Ολόκληρη η πόλη απλωνόταν στα πόδια τους.

Αναπαράσταση της Βαβυλώνας.
Αλλά ταιριάζει περισσότερο στην Ωρύγεια (Uruk)

Η θέα ήταν μαγευτική. Ο Ευφράτης (ακριβέστερα ένα κανάλι του) έκοβε την πόλη στα δύο.
- Από την μία όχθη ήταν η Ωνόγεια (Unug) με τον επιβλητικό ναό-ζιγγουράτ της θεάς Ινάννειας (Innana) (αντίστοιχης της Ολύμπιας θεάς Αφροδίτης) στο κέντρο της και
- από την άλλη όχθη η Κυλλάβεια (Kullaba) με τον εξίσου επιβλητικό "Λευκό Ναό" του θεού Άνου (An) (αντίστοιχου της θεού Ουρανού)
Άλλο επιβλητικό κτίριο ήταν το διοικητήριο-ανάκτορο του Κίσειου διοικητή και ακολουθούσαν σε ύψος τα πέντε μικρά ανάκτορα των πέντε πλουσιότερων οικογενειών της Ωρύγειας.

Ο βασιλέας μίλησε πάλι.
- Ιερέα, πρέπει να ξέρεις ότι από το ταξίδι αυτό μπορεί να μην γυρίσεις. Ο αυτοκράτορας (lugal) είναι πολύ αιμοβόρος. Θα υποστείς βασανιστήρια και ίσως χάσες την ζωή σου. Μόνο αν παραδώσεις το βρέφος θα γλυτώσεις.
- Βασιλέα, δεν υπάρχει βρέφος με γαλάζια μάτια, είπε σταθερά ο ιερέας.

Καθημερινή ζωή Σουμέριου αγρότη

Τότε, ο βασιλέας ακούμπησε το χέρι του στον ώμο του και του είπε χαμηλόφωνα.
- Ιερέα, είσαι γενναίος άντρας. Ξέρω ότι, ίσως, στα μάτια σου φαντάζω ανίκανος, ακόμα και προδότης, που δέχομαι μια τέτοια πόλη, όπως η Ωρύγεια, να είναι στην κυριαρχία αυτών των ημι-βάρβαρων, των Κίσειων. Η Κίσεια είναι πέντε φορές μικρότερη και είναι ντροπή να έχει την ηγεμονία της Οικουμένης. Η θέση αυτή αρμόζει μόνον στην Ωρύγεια. Αλλά δεν μπορούσα να κάνω αλλιώς. 
Αλλά, οι πέντε μεγάλες Ωρύγειες αριστοκρατικές οικογένειες δεν ομονοούν. Εχθρεύονται θανάσιμα η μία την άλλη. Προτιμούν να κυβερνούν ξένοι την πόλη παρά να δεχτούν να δεχτούν την υπεροχή μιας άλλης οικογένειας εκτός από την δική τους. Αν έπαιρνα το μέρος κάποιας από αυτές θα γινόταν εμφύλιος και η πόλη θα αφανιζόταν.
Δύο αιώνες πέρασαν από τον Κατακλυσμό που μας έστειλαν οι θεοί και κατέστρεψε τις πόλεις του Νότου. Από τότε η Κίσεια πήρε την κυριαρχία. Μόνον οι τρεις ένδοξοι βασιλείς μας, ο Μεσκαγγάσωρ (Mesh-ki-ang-gasher), ο Εμμέρκωρ (Enmerkar), και o Λυκοβάνδης (Lugalbanda) πέτυχαν να  πάρουν την ηγεμονία και να φέρουν την Ωρύγεια στην πρώτη θέση. Και οι τρείς, όπως λέει ο θρύλος, είχαν γαλάζια μάτια. Και τώρα, όλοι στην Ωρύγεια περιμένουν να έρθει ο τέταρτος "κυανόοσσος" ( = γαλανομάτης) που θα ενώσει πάλι τις πέντε οικογένειες της πόλης και θα απαλλάξει για πάντα την Σουμερία από την κυριαρχία της Κίσειας.
Μακάρι να είσαι εσύ ο πατέρας του! 

Ο βασιλέας κοίταξε και πάλι τον συνομιλητή του. Αυτός παρέμεινε ανέκφραστος.

Καθημερινή ζωή
κατοίκων της Μέσης Ανατολής
την 4η και 3η χιλιετηρίδα π.Χ.

Ο βασιλέας συνέχισε.
- Ιερέα, είμαι γέρος και άρρωστος. Λίγος καιρός μου μένει ακόμα. Αυτά που σου είπα τα ήξερες. Τώρα θα σου πω τις νεότερες πληροφορίες που έχω συλλέξει. Τον "κυανόοσσο" (κυανός+ όσσε) ηγέτη δεν αναμένουν μόνον στην Ωρύγεια. Ο θρύλος έχει διαδοθεί σε όλες της Σουμεριακές πόλεις, ακόμα  και στην ίδια την Κίσεια (Kish). Όλοι περιμένουν τον θεόσταλτο ηγέτη που όχι μόνον θα τους απαλλάξει από την τυραννική εξουσία του Εμμεβράγαζου (Enmebaragesi) αλλά θα τους προσφέρει και τα me ( = δώρα) των θεών. Για αυτό τον ονομάζουν "Μεσσία".
Και το ζήτημα, βέβαια, δεν είναι αν πιστεύουμε εμείς σε αυτόν τον θρύλο. Σημασία έχει ότι τον πιστεύει ο λαός. Οπότε, όταν εμφανισθεί αυτός ο "Μεσσίας", όλοι οι ευγενείς θα συνταχθούν μαζί του κι ας μην τον πιστεύουν οι ίδιοι αλλά πιεζόμενοι από τους υπηκόους τους.
Αυτό το ξέρει ο Εμμεβράγαζος (Enmebaragesi) και γι' αυτό σκοτώνει τα κυανόμματα βρέφη όχι μόνον στην Ωρύγεια αλλά οπουδήποτε τα εντοπίζει.

Σουμέριοι εργάτες 

Ο ιερέας συνέχισε να παραμένει ανέκφραστος.
Ο βασιλέας συνέχισε.
- Ιερέα της Κυλλάβειας, θα σου δώσω μία υπόσχεση και μια συμβουλή. Πιστεύω ότι έχεις δώσει το βρέφος σε κάποια νομαδική φυλή στην έρημο. Σου υπόσχομαι ότι ποτέ δεν θα στείλω στρατιώτες να ψάξουν εκεί. Αλλά όταν φτάσεις στην Κίσεια πρέπει να καταφέρεις να πείσεις τον Εμμεβράγαζο (Enmebaragesi) ότι δεν υπάρχει τέτοιο βρέφος. Είναι πολύ πονηρός. Αν υποψιαστεί ότι υπάρχει να ξέρεις ότι θα στείλει τον στρατό του να ψάξει την έρημο, κόκκο-κόκκο, και τότε ο γιός σου θα πεθάνει.
Για το καλό του και για το καλό της Ωρύγειας πρέπει να αποσείσεις κάθε υποψία.

Ο βασιλέας ολοκλήρωσε τον μονόλογό του. Επέστρεψε στην βασιλική αίθουσα υποδοχής και κάθισε στον θρόνο του.

Ο ιερέας, αμίλητος, απέδωσε τον συνήθη χαιρετισμό και βγήκε από το ανάκτορο.
Βιαστικά επέστρεψε στην οικία του. Αύριο θα ξεκινούσε το μακρύ του ταξίδι για την Κίσεια.

Χάρτης Μεσοποταμίας την 3η και 4η χιλιετηρίδα π.Χ.
Ας σημειωθεί ότι μια περιοχή, με έκταση όση η μισή Ελλάδα, στο Νότιο Ιράκ
δεν είχε ακόμη δημιουργηθεί από τις προσχώσεις και ήταν θάλασσα.

Συνεχίζεται...

Γίλγαμος - Μέρος 1δ: Γέννηση

Χρόνος: 1698 π.Χ. (περίπου 5700 έτη πριν το παρόν)

Τόπος: Ωρύγεια (Uruk), Σουμερία, Νότια Μεσοποταμία (σημερινό Νότιο Ιράκ)

Ο Λευκός Ναός αφιερωμένος στον Άνο, τον θεό Ουρανό της Σουμεριακής Θρησκείας, ήταν πολύ εντυπωσιακός. Κτισμένος πάνω σε ένα ζιγγουράτ, με γύψινη επικάλυψη ήταν το ωραιότερο κτίριο της Ωρύγειας.

Ήταν φωταγωγημένος από εκατοντάδες πυρσούς και έλαμπε εκτυφλωτικά μέσα στην Αυγουστιάτικη νύκτα. Οι επικαλυμμένοι, με γύψο, τοίχοι του αντανακλούσαν το φως αυξάνοντας την φωτεινότητα.
Από τον ουρανό, το έντονο φως της Σελήνης συνέβαλε στην φωτεινή πανδαισία.

Ωρύγεια - Λευκός Ναός του Άνου

Ο Κίσειος στρατηγός δεν έδειξε να δίνει σημασία σ' αυτά. Άφησε έξω από την τεράστια πύλη τους στρατιώτες και αυτός με πέντε αξιωματικούς του όρμησε στην μεγάλη αίθουσα. Ήταν επιμήκης και εξαιρετικά υψηλή (13 μέτρα). Στο βωμό ήταν σκυμμένος ο ιερέας προσφέροντας σπονδή στον μεγάλο θεό. Γύρω του, πενήντα ακόλουθοί του, παρακολουθούσαν σιωπηλοί.

Ο στρατηγός διέκοψε την κατανυκτική ατμόσφαιρα.
Η φωνή του ακούστηκε άγρια, απειλητική.
- Ιερέα της Κυλλάβειας απέκτησες γιό?
Ο ιερέας σηκώθηκε όρθιος.
Ήταν ένας επιβλητικός άντρας, με ύψος 1,75, σχεδόν γίγας για τα Σουμεριακά δεδομένα όπου το μέσο ύψος ήταν 1,60.
- Μάλιστα, στρατηγέ, του απάντησε ήρεμα. Λίγο πριν τα μεσάνυχτα.
- Και τα μάτια του είναι γαλάζια? ρώτησε ανυπόμονος ο στρατηγός.
- Όχι, καστανά.
- Κι όμως άλλο ακούστηκε, είπε ο στρατηγός με φανερή καχυποψία.
- Διαδόσεις από τους αντιπάλους μου. Μην δίνεις σημασία στρατηγέ. Πολλοί θέλουν να με καταστρέψουν και το ξέρεις. Μπες στην οικία μου και δες και μόνος σου. Ο γιός μου είναι εκεί.

Ο στρατηγός δεν επέμεινε άλλο.

Πήρε την φρουρά του και κατευθύνθηκε προς το βασιλικό ανάκτορο.

Βασιλικό Σουμεριακό Ανάκτορο στις όχθες του Ευφράτη
(σύγχρονη αναπαράσταση)

Ήταν οι πρώτες πρωινές ώρες, όταν ο βασιλέας Δάμασις, ο γνωστός και ως "Ιχθυοθήρας" (Dumuzid the Fisherman), αναγκάστηκε να ξυπνήσει και να δεχτεί στην αίθουσα του θρόνου τον Κίσειο αρμοστή.

Ο ναός του Άνου
(επίσημη αρχαιολογική αναπαράσταση)

- Μα είναι τόσο σοβαρό το θέμα, ώστε να με ξυπνάς ξημερώματα? ρώτησε βαριεστημένα.
- Είναι πάρα πολύ σοβαρό, βασιλέα της Ωρύγειας, απάντησε ο στρατηγός που περίμενε στην αίθουσα μισή ώρα να εμφανιστεί ο βασιλέας.
- Ένα παιδί με γαλάζια μάτια γεννήθηκε στην πόλη. 

- Δεν είναι δυνατόν, φώναξε ο βασιλέας, ξυπνώντας εντελώς από τον ύπνο.

- Όπως ξέρεις, ο κύριός μου, ο βασιλέας της Κίσειας και αυτοκράτορας (lugal) της Οικουμένης, Εμμεβράγαζος (Enmebaragesi) έχει δώσει ρητή εντολή. Πρέπει να θανατωθεί.

- Και που είναι το πρόβλημα? ρώτησε ο βασιλέας.

- Το πρόβλημα είναι, σύμφωνα με τους πληροφοριοδότες μου, ότι ο πατέρας του είναι ο ιερέας της Κυλλάβειας και μάλλον το θα έχει κρύψει.

- Μην ανησυχείς, στρατηγέ. Από αύριο το πρωί, όλοι οι στρατιώτες μου θα χτενίσουν την πόλη. Αν υπάρχει θα το βρούν και θα το σκοτώσουν. Να μείνεις ήσυχος.

Ο Κίσειος στρατηγός έκανε τον απαιτούμενο τελετουργικό χαιρετισμό και αποχώρησε μαζί με τους αξιωματικούς του από το βασιλικό ανάκτορο. Όμως, δεν μπορούσε να ησυχάσει.

Κάτι μέσα του του έλεγε ότι στο εξής η γαλήνη του θα πήγαινε περίπατο. Μάλλον, τον ανέμεναν πολλά μπλεξίματα και καθόλου καλές εξελίξεις.

Ωστόσο,  γύρισε στο ανάκτορό του και κατάκοπος αποκοιμήθηκε.

Καθημερινή ζωή γραφέων στην Σουμερία
(Χιουμοριστκή εικόνα. Δεν υπήρχαν computers τότε)

Γίλγαμος - Μέρος 1γ: Γέννηση

Χρόνος: 1698 π.Χ. (περίπου 5700 έτη πριν το παρόν)

Τόπος: Ωρύγεια (Uruk), Σουμερία, Νότια Μεσοποταμία (σημερινό Νότιο Ιράκ)

Έξω από την οικία, οι υπόλοιποι ακόλουθοι του ιερέα έδιωχναν το πλήθος που συγκεντρωνόταν κατά κύματα.

- Ένα λάθος ήταν! Τίποτα δεν συνέβη. Μία από τις  γυναίκες του ιερέα γέννησε αγόρι. Ένα φυσιολογικό παιδί σαν όλα τάλλα. Το απόγευμα της άλλης μέρας θα γίνει γιορτή. Τώρα φύγετε!

Καθημερινότητα σε Σουμεριακή πόλη

Ήταν περασμένα μεσάνυχτα όταν ένας Κίσειος αξιωματικός ξυπνούσε, διστακτικά, στο υπνοδωμάτιο του ανακτόρου του, τον Κίσειο στρατηγό,  αρμοστή-αρχηγό της φρουράς που οι Κίσειοι (Kishans) είχαν εγκαταστήσει στην Ωρύγεια. 

Ο Κίσειος στρατηγός είχε πιεί αρκετή από την εύγεστη μπύρα που φτιαχνόταν στην πόλη και είχε αποκοιμηθεί στην αγκαλιά μίας όμορφης Ωρύγειας γυναίκας.

- Τι συμβαίνει, ρώτησε αγριεμένος, ανασηκώνοντας αργά το κορμί του.

- Στρατηγέ, του είπε ο αξιωματικός, ένα παιδί με γαλάζια μάτια γεννήθηκε στην Ωρύγεια.

- Τι έκανε λέει! Ο στρατηγός τινάχθηκε σαν ελατήριο. Και δεν το σφάξατε ακόμη?

- Φημολογείται ότι είναι γιός του ιερέα της Κυλλάβειας. Δεν μπορούμε να μπούμε την οικία του χωρίς την παρουσία σας.

Ο στρατηγός, με μια άγρια κίνηση, πέταξε την γυναίκα που είχε αγκαλιά στο πάτωμα. Σε ζητήματα που έπαιζε κορώνα-γράμματα το κεφάλι του δεν χωρούσαν αργοπορίες!

Συνήθης Τοιχογραφία Σουμεριακών οικημάτων

Ντύθηκε αμέσως και κατέβηκε στην είσοδο του ανακτόρου του. Εκατό περίπου Κίσειοι οπλίτες τον ανέμεναν κρατώντας πυρσούς.
Μπήκε επικεφαλής και όλοι έτρεξαν στην οικία του ιερέα της Κυλλάβειας. 
- Που είναι ο ιερέας? ρώτησε έξαλλος ο Κίσειος στρατηγός.
- Δεν είναι εδώ, του απάντησαν φοβισμένα οι φρουροί της εισόδου. Έχει πάει στον "Λευκό Ναό" του θεού Άνου (An, Anu). 

Χωρίς να χάσει καιρό όρμησε σαν σίφουνας μέσα στην οικία, συνοδευόμενος από δέκα αξιωματικούς του. Οι υπηρέτες τους κοιτούσαν έντρομοι ενώ οι υπηρέτριες έτρεξαν να κρυφτούν. Στο μεγάλο υπνοδωμάτιο είδε μία από τις συζύγους του ιερέα να έχει στην αγκαλιά της ένα βρέφος. Σαν δαιμονισμένος το άρπαξε από τα χέρια της και κοίταξε τα μάτια του. Καστανά, τα συνηθισμένα καστανά μάτια όλων των Σουμερίων.

Βγήκε γρήγορα έξω, αφήνοντας τους μισούς στρατιώτες να φρουρούν την ιερατική οικία με εντολή απαγόρευσης εισόδου-εξόδου σε οποιουδήποτε σε αυτή.
Ήταν πολύ εκνευρισμένος. Έκανε νεύμα στους υπόλοιπους να τον ακολουθήσουν τρέχοντας στον Λευκό Ναό.

Η Σουμερία (μέσα στο τετράγωνο) είναι ουσιαστικά η Νότια Μεσοποταμία